Tag Archives: onderwijs

Leren unitasken

Schermafbeelding 2015-09-25 om 10.18.18

‘Basisschool leert kind niet hoe het moet leren,’ kopte de Volkskrant een tijd geleden (22 mei 2015, Opinie & Debat). Ik heb het artikel uitgescheurd en bewaard, want het noopte mij met m’n bevlogenheid over de 21st century skills tot nadenken. Naast de beoogde competenties als samenwerken, creativiteit, ICT-geletterdheid, communiceren, probleemoplossend vermogen, kritisch denken en sociale en culturele vaardigheden, brak het schrijversduo van het stuk – beiden ouder, tekstschrijver en auteur van De huiswerkhulp. Hogere cijfers, sneller klaar – een lans voor het haast ouderwets klinkende ‘leren’.

Oefenen en doorzetten

Leren leren. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Het vereist veel oefenen, leren van de gemaakte fouten, systematisch en nauwkeurig werken, plannen en doorzetten. Ik had het graag tot in de finesses onder de knie gekregen. De deadline van deze blog bijvoorbeeld heb ik bij de verkeerde datum in mijn agenda gezet, waardoor ik net een mailtje ontving met de vraag waar mijn tekst bleef. Heel vervelend, het zorgt voor ergernis aan de opdrachtgevende kant en voor onrust bij mij, want alles op de agenda moet nu natuurlijk doorschuiven naar een later tijdstip. Ik zou immers geen knip voor de tekstschrijvende neus waard zijn als het maken van deze tekst nu niet voor alles zou gaan. Met een beetje pech komt een andere deadline zo in gevaar. In ieder geval komt er een punt bij op de to-do-list, terwijl zo’n lijst alleen maar fijn is als je gedane taken kunt doorstrepen. En o, wat een heerlijk euforisch gevoel is dat. Dat komt omdat het beloningssysteem in onze hersenen wordt geactiveerd en er een lichtelijk genotsgevoel optreedt. Met als gevolg dat we gaan multitasken. Of beter gezegd: probéren meerdere taken tegelijk te doen. Dan kunnen we lekker strepen op die lijst!

Multitaksen

Het probleem van multitasken is dat het niet kan. We denken dat we meerdere dingen tegelijkertijd doen, maar echt goed concentreren is alleen maar mogelijk op een activiteit tegelijk. Onderzoek heeft uitgewezen dat als mensen het idee hebben dat ze twee dingen tegelijk doen – telefoneren en een mailtje beantwoorden – hun aandacht razend snel afwisselt tussen de twee activiteiten. Mét daarbij iedere keer verlies van tijd, omdat de hersenen weer even moeten aanhaken waar ze ook al weer waren gebleven bij het beantwoorden van de mail. Neuropsycholoog Daniel Levitin zegt zelfs: ‘When trying to concentrate on a task, an unread email in your inbox can reduce your effective IQ by 10 points.’ Mulitaksen zorgt voor minder rendement – ook al zo’n alom tegenwoordig woord in het onderwijs – en voor stress.

Het genot van unitasken

Als onderdeel van de minst sexy 21st century skill – het leren leren –  hoort dus unitasken, zou ik zeggen. We leren dan al jong dat juist door ons op een activiteit tegelijk te concentreren, het genot van een doorgestreepte to-do-lijst eerder is bereikt. En dat we daar dus langer van kunnen genieten! Win-win. Ik heb het tijdens het tikken, niet een keer gekeken of er mail is binnengekomen, maar me wel zeker tien keer afgevraagd of ik nieuwe berichten heb. Slechte gewoonten zijn moeilijk af te leren… Oefenen en doorzetten, je bent nooit te oud om te leren leren.

Deze blog verscheen eerder op de site van Tekst2000 B1

 

Onderwijzer aan de macht

‘Leraren waren de arbeiders, maar zijn nu de ingenieurs van het onderwijs,’ zegt de in Amsterdam wonende Franse socioloog Laurent Chambon in de Tegenlicht-aflevering ‘Onderwijzers aan de macht’. Zo is het!, juicht de oud-docent én de zzp’er in mij.

Nieuw werken
Sinds ik vorig jaar ben wegbezuinigd bij de VARAgids ben ik nog meer fan van het VPRO-programma Tegenlicht dan ik al was. Ik was het, omdat de documentairereeks zo accuraat de contouren van de toekomst weet te schetsen en ik ben het nog meer, omdat veel uitzendingen over mijn huidige leven gaan. De afleveringen over ‘het werken van morgen’ – banen stapelen, het verdwijnen van banen/vaste contracten, als zzp’er in verschillende verbanden met andere zelfstandigen opdrachten aannemen – gaan over mijn manier van werken van nu. Het is fantastisch, frustrerend en beangstigend tegelijk.

f3c14013a13e963f3fb3a41007695c34

Nieuw onderwijs
Met grote interesse volg ik het debat over het basisloon en de ontwikkelingen in het onderwijs. Als er een compleet nieuwe arbeidstoekomst voor ons ligt, is het belangrijk dat we daar op beide vlakken op anticiperen. Onderwijs gaat mij sowieso aan het hart, als voormalig docent geschiedenis. Tijdens mijn korte carrière voor de klas – twee jaar – bleek hoe totaal ongeschikt ik ben als leraar. Iedere dag fietste ik huilend naar mijn werk. Weer lag er een dag voor me, waarop ik tekort zou schieten als juf. Ik was alleen maar bezig met overleven en had niet de rust er te zijn voor de leerlingen. Ik zag wat ze nodig hadden, maar het ontbrak mij aan het gereedschap om het ze te geven. Het was een frustrerende uitputtingsslag. Voor de leerlingen moet het niet veel anders zijn geweest. Goed onderwijs begint immers met de juiste persoon voor de klas.

Samen gelukkig worden
Ik geloof zeker dat we moeten kijken naar nieuwe vormen van onderwijs en het aanreiken van vaardigheden die in de toekomst gevraagd zullen worden van onze kinderen en die wil ik ook absoluut gaan bekijken. Het terugdringen van de administratiejungle en het doorgeslagen toetsingssysteem en de overal ontluikende initiatieven om ons onderwijssysteem, allemaal ontzettend belangrijk, interessant of hoopgevend.

Maar het begint en eindigt met de persoon voor de klas. Iemand die oog heeft voor alle persoontjes in de banken voor hem of haar. Ik moet denken aan Meester Bart die zijn leven als docent op een Middelbare School deelt op Tumblr. Er spreekt een grote liefde voor zijn kinderen en het vak van docent uit zijn anekdotes. En ik moet denken aan zijn Japanse collega Kanamori. Hij is al meer dan 30 jaar leraar en daarnaast filosoof en cultuurhistorisch vrijdenker. Zijn doel voor de klas: kinderen leren samen gelukkig te worden. Hij moedigt kinderen aan plezier te hebben en leert zijn klas dat ze hun eigen sterke kanten en die van hun vrienden moeten bevestigen en laten bevestigen. Kanamori wil een klas waar kinderen een sterk emotionele band met elkaar hebben en reikt ideeën aan hoe dat in het leven kan. Want zegt hij, ‘Als één kind niet gelukkig is, is niemand gelukkig.’ Dat leidde in 2003 – Kanamori is dan 57 jaar – tot de prachtige en ontroerende documentaire Childeren full of life.

 

Deze blog verscheen eerder op de site Tekst2000 B1

Portret

Koffie drinken met …

Saskia Derks startte begin dit jaar haar eigen bedrijf, waarmee ze de wereld mooier maakt door verhalen te verzamelen. Haar hele leven blijkt een aanloop naar deze carrièreswitch.

 

sasnaam Saskia Derks
leeftijd 38 jaar
thuis getrouwd, drie kinderen
woonplaats Bunnik
baan eigen bedrijf: Van Vroeger Voor Later
zzp’er sinds 1 januari 2014
steekwoorden nieuwsgierig, creatief, open mind, ondernemend
zoekt verhalen om te delen
website/weblog VanVroegerVoorLater 

 

 

BRUGGEN BOUWEN
Vorige week dacht ik ineens ‘mijn bedrijf komt van de grond!’ Als de opdrachten die nu op het vuur staan doorgaan ben ik los. Een heerlijk gevoel. Op 1 januari ben ik gestart met Van Vroeger Voor Later (VVVL), mijn bedrijf dat draait om verhalen verzamelen. Ik schrijf levensverhalen in opdracht van particulieren of bedrijven en ontwikkel en begeleid verhalenprojecten op scholen en in de zorg. Allemaal met dezelfde insteek: bruggen bouwen en mensen verbinden door middel van levensverhalen. Ik ben ervan overtuigd dat als je weet waar de ander vandaan komt, wat hij of zij heeft meegemaakt, je anders naar elkaar kijkt en dus anders samenleeft. Prettiger. Ik wil mensen elkaar laten begrijpen en zorgen dat er een betere onderlinge sfeer ontstaat. Dat kan gaan om de verstandhouding tussen leerlingen in een klas, tussen buren, verschillende bevolkingsgroepen in een wijk, in een land, of op heel de wereld. Mijn droom is om de wereld in te trekken op zoek naar verhalen waardoor mensen zich meer bij elkaar betrokken voelen. Dat is idealistisch en voorlopig nog een ver-van-mijn-bed-show.

CARRIERESWITCH
Twee jaar geleden ben ik begonnen met het vastleggen van mijn eigen familiegeschiedenis. Ik werkte in een kleuterklas en had kleine kinderen thuis. Ik had behoefte aan iets voor mezelf. Niet geven, maar ontvangen. Een zaterdag in de maand reisde ik af naar de steek rond Nijmegen om bij ooms en tantes koffie te drinken, mee te eten en hun verhalen op te schrijven. Omdat ik dat zo leuk vond heb ik tijdens mijn laatste zwangerschap besloten de stap naar een eigen bedrijf te wagen. Afgelopen december nam ik ontslag op de school waar ik les gaf om VVVL op te zetten. Ik heb eerder een carriereswitch gemaakt. Vanuit CNV Jongeren stapte ik zes jaar geleden over naar het basisonderwijs. Uit onvrede. Ik startte als projectmedewerker en dat vond ik heel leuk. Toen ik later projectleider werd, was ik alleen maar aan het vergaderen. Iedere dag rende ik met een collega een rondje rond het gebouw zodat we onze energie kwijt konden. Daar kwam bij dat ik al mijn bevindingen uit boeken haalde, of uit gesprekken. Tijd om de theoriën in de praktijk te toetsen was er niet. Dat vond ik heel onprettig: Ik gaf advies dat ik naar voor mijn gevoel ‘verzonnen’ had. Bovendien ben ikgeen politiek of strategisch persoon. Ik wilde met mijn voeten in deklei en besloot de PABO te doen. Iets wat ik eigenlijk al op mijn 17de had willen doen, maar mijn ouders vonden dat ik daar een te goed stel hersens voor had. Met een academische opleiding zou ik me altijd goed kunnen redden in de toekomst.

STRAALJAGERPILOOT & BOERIN
Als kleuter wilde ik boerin worden en later straaljagerpiloot. Waarschijnlijk omdat ik in een boerenomgeving ben opgegroeid. Op woensdagmiddag was ik altijd bij oudere boertjes in de buurt te vinden. Ik hielp hen met bonen doppen en varkens voeren en zij vertelden mij hun verhalen. Over de oorlog bijvoorbeeld. Machtig vond ik dat en indrukwekkend. Ik proef nog de lauwe, mierzoete ranja. Daar is mijn interesse voor verhalen en voor andere mensen ontstaan. Mijn vader en moeder hebben die nieuwsgierigheid altijd enorm gestimuleerd. Daar ben ik heel erg blij mee. Was ik ergens benieuwd naar? Vraag maar! Zo wilde ik een keer een werkstuk maken over Reggae, zonder dat ik wist wat het inhield. De man van mijn achternicht speelde in een Reggae-bandje. Ik was twaalf, had de man twee keer ontmoet en mijn ouders spoorden mij aan om hem op te bellen. Dat soort dingen deed ik constant. Ik geef het door aan mijn kinderen. Als ze in de supermarkt willen weten wat een voor hen onbekend product is, vraag ik hen wie het best antwoord zou kunnen geven. En dan stappen we op een winkelmevrouw af. Mensen hebben altijd positief gereageerd op mijn vragen. Iedereen vind het prettig als iemand interesse toont. Het leuke is dat als je eenmaal met iemand in gesprek bent, dat helemaal niet eng is. Iets waar je van te voren soms bang voor bent, de angst om afgewezen te worden.

JORIS LUYENDIJK & ALI B.
Toen ik ging studeren had ik me voorgenomen alleen maar vakken te volgen die ik leuk vond. Ik kwam uit bij antropologie. Mijn eerste onderzoek richtte zich op de Nederlandse multi-culturele samenleving. Ik tekende de levensverhalen van Molukse ouderen op. Dat vond ik zo leuk dat ik voor mijn afstuderen voor hetzelfde onderwerp koos, maar dan met Turkse ouderen in de hoofdrol. Waarbij ik een vergelijking trok met de eerste generatie geëmigreerde Nederlanders in Nieuw-Zeeland. Er waren veel parallellen: beiden groepen voelden zich ontworteld en dachten lange tijd dat hun verblijf in het buitenland tijdelijk was. Dat ze goede redenen hadden om daar te zijn, namelijk om een boterham te verdienen, maar dat ze weer terug zouden gaan en uiteindelijk in land van herkomst begraven zouden worden. Dat die terugkeer er meestal niet van kwam, omdat hun kinderen opgroeien in hun tweede thuisland bijvoorbeeld, is heel pijnlijk en moeilijk voor hen. Ook hier zie ik weer een parallel met VVVL. Als je begrijpt waarom mensen handelen zoals ze doen veroordeel je hen niet zo snel. Dat de eerste generatie immigranten zich lang vasthouden aan hun gebruiken en tradities is niet voorbehouden aan mensen uit bepaalde landen. Dat is hoe het werkt als je emigreert.

blondes-710x473

 

 

unnamed-4

Joris Luyendijk is een voorbeeld voor mij. Ik houd van zijn antropologische blik op de wereld. Hij kan heel scherp fenomenen in kaart brengen. De wandelgangen in Den Haag, studenten in Cairo en de bankiers uit the City in Engeland. Op een andere manier ligt wat Ali B. doet met zijn programma Ali B. en de veertig wensen ook dichtbij mij. Wat hij op televisie doet, ga ik hopelijk – dit is een van de pannetjes op het vuur – binnenkort doen op een ROC Zorg en Welzijn. Weinig studenten kiezen nog voor ouderenzorg. Voor veel jongeren is een oudere een tandenloos iemand die in zijn broek piest. Met mijn methode ‘Wie Ben Jij Eigenlijk?’, faciliteer ik gesprekken tussen jongeren en ouderen op zo’n manier dat er wel echt contact moet ontstaan. Door ze te laten vragen naar elkaars persoonlijke geschiedenis. Ik weet zeker dat de vooroordelen die ze over elkaar hebben, ouderen hebben evengoed een stereotiep beeld van de jongere generatie namelijk, zullen verdwijnen. Ze zullen ontdekken dat ze elkaar eigenlijk best leuk vinden. Ik ben ervan overtuigd dat er op die manier meer studenten voor de ouderenzorg zullen kiezen.

 

WIJS
0Van de zomer ga ik mijn bedrijf evalueren: is het haalbaar om op deze manier als gezin te leven? VVVL hoeft dan nog niet veel geld op te leveren, maar er moet perspectief zijn en uiteindelijk moet ik er van kunnen leven. Ik ben mij ervan bewust dat ik tijd nodig heb. Alleen al een netwerk opbouwen kost twee jaar, zeggen de mensen die ik erover spreek. Boeiend hoor, dat opzetten van een eigen onderneming. Wat werkt en wat niet? Ik probeer van alles. Onlangs heb ik flyers gemaakt en overal in mijn woonplaats Bunnik door de brievenbus gegooid. Niks op gehoord. Het meeste contact komt via via tot stand. Bovendien ben ik  begonnen met drie verhalen tegen onkostenvergoeding te schrijven. Ik heb een oproep gedaan op Facebook, de LinkedIn-groep ‘Durf te vragen’ en in mijn eigen netwerk en heb daar drie mensen uit geselecteerd voor wie ik nu hun levensverhaal aan het opschrijven ben.

Het is ook eng. Wat als het niet lukt? Ik heb dan toch een beetje het gevoel heb dat ik heb gefaald. Hoewel, als ik er naar mijn idee alles aan heb gedaan kan ik mij er wellicht wel bij neerleggen. Dan is er kennelijk geen markt voor wat ik doe. Zo wijs ben ik tegen die tijd vast, want ik leer ontzettend veel van de gesprekken die ik voer. Het is heel bijzonder dat mensen hun persoonlijke leven en overdenkingen met mij delen. Iedere keer ervaar ik dat als een cadeau.

Portret

Koffie drinken met…

HADASSA FRANCKE

Werkzoekende Zeeuw. Alles wat haar handen aanraken verandert in goud. Hoe vult zij haar dagen en waar zoekt ze naar werk?

 

IMG_5037naam Hadassa Francke
leeftijd 35 jaar
thuis woont samen
woonplaats Sint Laurens
laatste baan docent creatieve vakken voortgezet onderwijs (voor kinderen met gedragsproblemen
ontslagen/zelf weggegaan contract niet verlengd wegens bezuinigingen passend onderwijs zoekt is nog een dilemma: onderwijs is leuk, doorgaan? tijd voor iets anders? opnieuw werken met gehandicapten? Kleine projecten? B&B?
steekwoorden sociaal, creatief, organiseren, geduldig
website/blog www.moooooi.wordpress.com

Hoe ziet je dag eruit?
De afgelopen vier jaar gaf ik les en aan het eind van ieder schooljaar werd ik ontslagen. Of het was onzeker of er uren voor mij zouden zijn in het komende jaar, of ik ging achteruit in aantal uren. Ieder jaar was ik in die zin een tijdje werkloos. Op een gegeven moment was er nog maar voor drie dagen werk voor mij. Ik heb me destijds bewust voorgenomen de overige twee werkdagen op mijn normale tijd op te staan en op minimaal een van die dagen iets nuttigs doen: aan mijn tassen werken of een nieuw recept uitproberen. Tijdens het ontbijt, of de avond ervoor, maakte ik een to do-lijstje dat ik in de loop van de dag afwerkte. ‘s Avonds wandelde ik een half uur tot een uur.’

Nu doe ik hetzelfde. Ik sta ik iedere dag tegelijk met Emiel op, we ontbijten en als hij naar zijn werk vertrekt, ga ik in pyjama achter de computer zitten, want ’s ochtends ben ik het productiefst. Daarna douchen en uitgebreid lunchen.

Vervolgens check ik mijn lijstje, als er niets meer op staat ga ik wandelen, koffiedrinken, werken aan mijn tasjes of m’n blog, in de tuin.

Of oefenen met Photoshop, dat wil ik onder de knie krijgen. Ik krijg mijn dagen makkelijk vol. Alles waarvan ik al jaren den dat ik ze eens zou moeten doen, komt op mijn lijstjes te staan. Meestal doe ik alles wat ik me op een dag voorneem. De eerste week van mijn werkloosheid was het heel koud, ik was een beetje ziek en de Olympische Spelen waren net begonnen.Ik deed toen maar een of twee dingen van mijn lijstje. De rest van de tijd keek ik tv. Dat moet soms kunnen, een beetje lummelen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Mis je het werk?
‘Deze keer werkloos zijn is anders dan eerst: het is nu echt afgelopen. Er is geen ‘misschien’ meer. Ik mis vooral de leerlingen en de gezelligheid van de school. Ik kan mezelf goed vermaken, verveel me nooit. Maar ik heb wel structuur nodig. Ik wil graag een of twee keer per week ergens worden verwacht, ergens nodig zijn. Ik doe nu een zzp-klus en dat vind ik heerlijk. Het is een theaterproject op mijn vorige school via een bureau dat mij inhuurt. Als ik dat niet had en ik zou heel  [/one_third] [one_third last=”no”] lang geen werk hebben zou ik vrijwilligerswerk gaan doen. De vorige werkloze keren woonde ik alleen, nu samen met Emiel, dat is anders. Het geeft meer zekerheid. Er komt altijd geld binnen. Daar heb ik geluk mee, het geeft me de gelegenheid beter te kijken wat ik wil. Ik heb zelf natuurlijk een financiële buffer, maar het voelt anders dat hij er is met zijn salaris. Het fijne van samenwonen als werkloze is dat ik altijd iemand tref op een dag. Toen ik alleen woonde in dit soort periodes maakte ik [/one_third] [one_third last=”yes”] veel meer afspraken met vriendinnen. Er komt een baby’tje, ook dat maakt het thuiszitten anders. Als ik soms een beetje last heb van mijn buik kan ik rustig aan doen. Heel luxe is dat. Een ander soort luxe van werkeloos zijn is dat het mij bewust maakt van wat ik heb en kan. Ik kan niet meer vanzelfsprekend alles kopen. Of altijd op een terras koffiedrinken. Ik neemt een thermoskan koffie mee en besteed mijn geld anders. Een soort terug naar de basis en dat vind ik erg fijn.

Ik sta ik iedere dag tegelijk met Emiel op, we ontbijten en als hij naar zijn werk vertrekt, ga ik in pyjama achter de computer zitten, want ’s ochtends ben ik het productiefst. Daarna douchen en uitgebreid lunchen.

Voel je je anders zonder baan? Schaam je je?
Ik sta er vooral bij stil als ik mensen voor het eerst ontmoet. De eerste vraag is altijd watvoor werk ik doe. Het is niet leuk om dan te zeggen dat ik werkloos bent. Terwijl ik vind dat ik me echt niet hoef te schamen, omdat ik er echt niets aan kan doen. En iedereen heeft zo zijn eigen verwachtingen: de meeste mensen vinden dat ik zo snel mogelijk om het even welke baan moet hebben.

‘’Dan heb je in ieder geval iets.’’ Ik wil dat niet, ik wil een overwogen keuze maken. Ik ben niet te beroerd om te werken, als het nodig neem ik alles aan, dat heb ik van jongs af aan gedaan. Maar zolang ik de tijd heb, wil ik goed om me heen kijken. Daar hebben mensen een oordeel over, dat raakt me soms. Waarschijnlijk omdat ik me er van bewust ben dat ik in een comfortabele positie zit. Dan vraag ik mij af of ik te makkelijk ben, of een profiteur. Mensen zeggen dat niet, maar ik denk te merken dat zij dat denken. Je moet voor het UWV veel doen om te bewijzen dat je werk aan het zoeken bent, maar het is natuurlijk super-de-luxe dat je in Nederland geld krijgt als je bent ontslagen. Tot nu toe heb ik me niets van de mening van anderen aangetrokken en mij er prima bij gevoeld. [one_third last=”yes”]Totdat ik laatst bij een voorlichting bijeenkomst van het UWV was. Ik kwam sip thuis. Zat ik daar met andere werklozen aan te horen wat we allemaal wel en niet mogen en moeten. Dat ik het moet melden als ik op vakantie ga bijvoorbeeld. Toen dacht ik: ik wil gewoon dat alles normaal is, ik wil werk.

Hoe zoek je naar werk?
]k krijg soms vacatures toegestuurd door vrienden, ik zoek op sites, maar het meest vertrouw ik op mijn netwerk. Die theaterklus is op die manier tot stand gekomen.

Nieuwe dromen?
De positieve kant van thuis zitten is dat je weer gaat nadenken over mogelijkheden. Op een heel andere manier dan wanneer je in een vaste baan zit. Veel gerichter en serieuzer, want je móet. Voorlopig vind ik het heel leuk om verschillende losse projecten te doen en tijdelijke banen uit te proberen. Zo kan ik uitproberen wat er bij mij past. Ik solliciteer op wat me leuk lijkt, maar ik ben zwanger dus anders dan voor tijdelijk werk word ik waarschijnlijk niet aangenomen. En ik ben aan het nadenken over het zzp’er-schap. [/one_half][one_half last=”yes”]Ik weet dat ik dan goed moet leren om mijn tijd te bewaken. Ik hecht namelijk aan een scheiding tussen werk en vrije tijd. Bij zzp-vriendinnen zie ik dat ze snel meer uur werken per week dan ze zich hebben voorgenomen. Ik weet dat ik vrije tijd nodig heb en ik vind het belangrijk om goed te kunnen functioneren in mijn werk.

Goed nieuws!
Hadassa is hard aan het werk om een Etsy-winkel te openen, waar ze haar Hadassies-spullen gaat verkopen. Op haar blog zal ze de opening aankondigen.